Breaking News
Home - news - Lenstiti Kreol i konmemor Lazournen Enternasyonal Lalang Maternel

Lenstiti Kreol i konmemor Lazournen Enternasyonal Lalang Maternel

lenstitutLenstiti Kreol ti yer konmemor Lazournen Enternasyonal Lalang Maternel atraver en seremoni ki ti deroul kot Lenstiti Kreol, Au Cap.

Pandan sa seremoni ti annan lansman bann nouvo zouti lalang ki Lenstiti Kreol in devlope pandan se de dernyen lannen e en banke kreol ki ti annan pour bi reviv enpe laspe kiltir kreol Seselwa ki’n plizoumwen disparet.

Sekreter prensipal pour Ledikasyon Pti Anfans, Primer ek Segonder Merida Delcy ti osi lir mesaz direkter zeneral Unesco, Irina Bokova, pour sa lokazyon.

Tenm Unesco pour sa lannen i ‘Ledikasyon de Kalite Lalang Lansennyman ek Lobzektif Laprantisaz’.

Seremoni yer ti deroul dan prezans bann o zofisye lenstiti limenm, Minister Ledikasyon, bann partner lenstiti, osi byen ki Profeser Thomas Hylland Eriksen, en antropolog Norvezyen ki baze Liniversite Oslo, Lanorvez.

Ozordi, Msye Eriksen pou anim en mini-konferans lo tenm ‘Lalang dan en sosyete plirileng’. I pou osi tous lo lenportans laprantisaz dan lalang maternel vizavi bann lezot lalang tel konman Angle ek Franse, parey leka dan konteks Seselwa.

Sa aktivite pou deroul kot Lenstiti Kreol.

Letan i ti pe adres bann envite kot seremoni yer, sef egzekitif Lenstiti Kreol, Penda Choppy, ti dir ki nou lalang maternel i soubasman nou kiltir. Pour bann pei kreol ki annan en kiltir metise, i annan ki’n devlop son prop lalang me i annan ki’n adopte lalang orizinal son kolonizater.

I dir ki Sesel nou kapab fyer ki nou en pei kreol ki’n devlop nou prop lalang.

I ti azoute ki nou’n devlop li sitan byen ki ozordi nou kapab revandik li konman nou lalang maternel.

I ti osi dir ki kreol i enn nou lalang nasyonal ansanm avek sa de lalang enternasyonal ki nou’n erite atraver nou listwar.

«Nou fyer ozordi pour dir ki Sesel i pour Seselwa. Seselwa i koz kreol Seselwa. E i annan en kiltir kreol,» Madanm Choppy ti dir.

I ti dir ki sa lannen Unesco in met lanfaz lo ledikasyon dan tenm ki in swazir pour Lazournen Enternasyonal Lalang Maternel e ti dekri sa konman tre enportan akoz dan sa monn globalize non selman nou aprann lezot kiltir, devlop bann abilite ki pou rann nou kapab vizavi nenport ki sitiasyon e dan nenport ki domenn, me nou osi aprann ki mannyer pour prezerv e devlop nou prop kiltir, nou prop lalang.

«Sak lalang i annan son kontribisyon pour fer dan leritaz kiltirel mondyal. Sak lalang ek kiltir i annan son prop konnesans endizenn ki enportan pour lavi imen,» Madanm Choppy ti fer remarke e azoute ki se pour sa rezon ki i enportan ki nou devlop nou lalang maternel akoz san sa nou pou vin en pep san en lalang, nou pou vin en pep ki pa krwar dan son prop lekor, dan son prop abilite, dan son prop lenportans.

pimentLetan i ti pe lir mesaz direkter zeneral Unesco, Madanm Delcy ti dir ki tenm sa lazournen i souliny lenportans lalang maternel anliny avek ledikasyon de kalite ek diversite lengwistik pour fer avanse nouvo azanda 2030 pour devlopman dirab.

«Lalang maternel konman parti en lapros miltileng, i form parti bann konponan esansyel pour ledikasyon de kalite. Ki dan limenm i sa fondasyon ki permet form e abilit bann fanm ek zonm ensi ki zot sosyete,» Madanm Delcy ti dir.

I ti osi dir ki anliny avek lobzektif 4 pour devlopman dirab, lazanda 2030 i met lanfaz lo ledikayon de kalite ek formasyon lavi diran pour tou pep e ki annan pour bi permet tou zonm ek fanm akerir kapasite, konnesans ek valer neseser ki a permet zot pour vin sa ki zot anvi e pour partisip konpletman dan zot sosyete.

Bann zouti lalang ki lenstiti in devlope pandan sa dernyen 2-an e ki ti ganny prezante yer i konpri bann liv lo varyan dan kreol Seselwa, savedir bann mo ki annan de fason ekrir e de fason prononsiasyon tel ki ‘repiblik’ ek ‘larepiblik’ e ‘pep’ ek ‘lepep’ pour sit enn de legzanp. Alors komite Lenstiti kreol ti fer en legzerzis pour vwar lekel mo prensipal e lekel mo varyan ki Madanm Erica Fanchette, serser sinyor kot lenstiti, in dekri konman en travay ase difisil apre en seri travay lo teren pour anmas lenformasyon.

Sa bann liv ki kontyen 800 mo ek zot varyan e en mini diksyonner kreol ti gany prezante avek zofisye diferan departman e osi bann partner lenstiti.

Sa seremoni ti swiv par en banke kreol. Banke kreol i en repa tradisyonnel ki bann fanmir Seselwa ti servi dan lepase (sirtou dan bann lokazyon formel). I ti sirtou parmi bann fanmir ki sosyalman tre eleve ler zot ti annan konpannyen odganm pour dinen.

 Source : Seychelles NATION

Developers: Cyberwave